Aan de hand van het Circulair Impactproject van Van ’t Hooge – met inzichten van Bork Groep

Waarom dit werkt
Inge van ’t Hooge wilde uitbreiden zónder de aarde extra te belasten. De keuze: circulair, biobased en demontabel bouwen. DOC33 helpt die ambitie waarmaken door circulariteit te borgen, de juiste partijen te verbinden en kennis naar de bouwplaats te brengen. Het resultaat is niet alleen een gebouw dat lang meegaat, maar ook een aanpak die herhaalbaar is voor andere organisaties.

Stap 1 — Begin bij het doel van je pand en niet bij materialen
Wat moet het pand voor je organisatie mogelijk maken? Bij Van ’t Hooge is dat: alles op één locatie (keuken, logistiek, ontvangst en kantoor) zodat processen efficiënter worden en het dagelijks werk prettiger en overzichtelijker is. Vanuit dat doel kies je de ontwerpprincipes: aanpasbare plattegronden, demontabele onderdelen en materialen met lage impact.

‘We bouwen zo dat we later kunnen aanpassen, repareren en hergebruiken, met materialen die de aarde zo min mogelijk belasten’, aldus Inge van ’t Hooge.

Stap 2 — Maak “circulair” concreet in simpele spelregels
Zet op één pagina vast waar je je aan houdt:

• Materialen: waar mogelijk kies voor hergebruikte of biobased materialen. Kijk daarna naar gerecyclede materialen.
• Verbindingen: losmaakbaar (schroef/klik/klem) i.p.v. verlijmen.
• Afval: actief beperken met een afvalmanagementplan.
• Energie: ontwerp naar energie-neutraal/positief.
• Aantoonbaarheid: materiaalpaspoorten als standaard.

Zo’n set spelregels geeft houvast aan ontwerpers, inkopers en uitvoerders, zonder dat het technisch wordt.

Stap 3 — Organiseer de keten vroeg, óók demontage & logistiek

Circulair bouwen lukt alleen als je vroeg met de hele keten aan tafel zit. Betrek naast architect en aannemer ook een circulaire demontage partner, die circulaire materialen kan leveren. In dit project levert Bork Groep die expertise. Hun filosofie: zie de gebouwde omgeving als vindplaats van herbruikbare materialen en grondstoffen voor de bouw van morgen, en oogst die zorgvuldig en veilig.

“We halen bruikbare materialen aan de bron uit sloopprojecten en maken ze beschikbaar voor de bouw van morgen.” — Bork Groep

Wat dat in de praktijk betekent:

• Vroege inventarisatie: welke onderdelen (staal, puien, afbouw, sanitair) kun je inzetten?
• Kwaliteitskeuring t.a.v. de veiligheid, prestaties.
• Logistiek & opslag regelen (just-in-time leveren, tijdelijke opslag).
• Ontwerp afstemmen op hergebruik (maatvoering, bevestiging, brand/akoestiek).
• Transparante registratie voor paspoorten (herkomst, hoeveelheden, inbouwlocatie).

Zo blijft hergebruik geen goede bedoeling, maar maakbaar in planning en budget.

Stap 4 — Ontwerp op waarde voor nu én later
Kies details die je over 5, 10 of 20 jaar helpen:

• Modulair, losmaakbaar, mono-materialen of goed scheidbare lagen.
• Installaties als “ruggengraat”: verleggen en uitbreiden zonder breekwerk.
• Huiselijke, gezonde afwerking waar de regels het toelaten (denk aan prettige materialen in personeelszones), terwijl keuken en natte ruimtes aan alle hygiëne- en veiligheidseisen blijven voldoen (in het geval het Circulair Impactproject Catering van ’t Hooge).

Stap 5 — Leg het vast in inkoop en contract, zodat het ook gebeurt
Zet je spelregels om in prestaties:

• Losmaakbare details op benoemde elementen.
• Paspoorten en bewijs (lever-/weegbonnen, foto’s) als onderdeel van oplevering.
• Substitutie-protocol: wijzigen mag alleen naar gelijkwaardig of beter (impact/losmaakbaarheid), mét onderbouwing.
• Vaste overlegritmes

Dan blijft circulariteit geen “nice to have”, maar een contractuele afspraak.

Stap 6 — Werkvoorbereiding die circulariteit versnelt
Een grote stap in dit project: de bestaande staalconstructie is goedgekeurd door de constructeur. Daarmee ligt een stevig fundament. Vervolgens is alle informatie samengebracht tot één gedeelde tekeningenset. Dat klinkt saai, maar is cruciaal: als iedereen met dezelfde basis werkt, voorkom je verrassingen en faalkosten en kun je sneller en met minder afval bouwen.

Stap 7 — Bouwen, meten, bijsturen

• Toolbox bij start: wat is hier “circulair” en hoe borgen we dat op de bouwplaats?
• Check-ins per leverweek: klopt de levering met wat we hebben afgesproken (materiaal, losmaakbaarheid, paspoorten)?
• Afvalreview: snel leren en direct verbeteren.
• Pre-oplevering: paspoorten compleet, prestaties aantoonbaar.

Veelgemaakte misstappen en de simpele oplossing
Vaak komt hergebruik te laat in beeld: de planning zit vol, opslag is niet geregeld en kansen zijn weg. Of er wordt te veel verlijmd, waardoor onderdelen later niet los kunnen. En soms wordt bewijs pas op het eind verzameld. De oplossing is verrassend nuchter: betrek de keten vroeg, ontwerp met droge verbindingen en leg gaandeweg vast wat je doet. Zo blijft circulariteit geen bijlage, maar een werkprincipe.

Wat levert het concreet op?

Je merkt het elke dag: doordat alles op één locatie samenkomt, worden routes korter en afstemming eenvoudiger; het werk loopt strakker.  Tegelijkertijd bouw je aan waarde voor later: onderdelen zijn los te halen en opnieuw te gebruiken, zodat er restwaarde in de keten blijft. En misschien wel het belangrijkste: mensen raken betrokken en enthousiast, omdat ze zien dat de omgeving slimmer en zorgzamer is ingericht.

Tot slot — schaalbaar door te delen
Door open te werken en lessen te delen, kunnen andere organisaties de aanpak overnemen. Dat is het Zwaankleefaan-effect: wat in Hoogeveen werkt, wordt elders gewoon praktijk. Zo wordt circulair bouwen niet iets bijzonders, maar de norm.